Kościół Znalezienia Krzyża Świętego

Sanktuarium Matki Bożej Kalwaryjskiej

Klasztor Franciszkanów (OFM Conv)

Matka Boża Kalwaryjska
koronowana
15 września 1882 roku

Archidiecezja Przemyska

Historie powstania klasztorów często owiane są legendami. Nie inaczej jest i w tym przypadku, lecz rzadko myśl założyciela jest aż tak widoczna, jak tu. Ale zacznijmy od legend... Pewnego dnia, gdy Andrzej Maksymilian Fredro był na polowaniu, ujrzał pięknego jelenia. Zapuścił się za nim w bory i nagle ujrzał jaśniejący krzyż. To wydarzenie miało go skłonić do postawienia kościoła, klasztoru i kalwarii. Krzyż ów pojawił się w doskonałym miejscu. Postawiony tu ufortyfikowany klasztor strzegłby Bramy Przemyskiej (drogi do Małopolski od strony Ukrainy), dawałby też schronienie okolicznej ludności w niebezpiecznych czasach, jakimi bez wątpienia była połowa XVII wieku.
Budowę rozpoczęto w 1665 roku i już trzy lata później powstał drewniany klasztor i kościół Znalezienia Krzyża Świętego. 5 sierpnia 1668 roku uroczyście zostali wprowadzeni do niego franciszkanie konwentualni. Rola klasztoru wielce wzrosła w 1679 roku, trafił tu bowiem łaskami słynący obraz Matki Boskiej, wyprowadzony w cudowny sposób z Kamieńca Podolskiego.
Kościół wybudowano w latach 1770–1775, na planie krzyża, w stylu barokowym. Korpus jest trzynawowy w formie bazylikowej z transeptem. Nawa główna i nawy boczne przykryte zostały sklepieniami kolebkowymi. Dwie wieże boczne, usytuowane w płaszczyźnie fasady, a zakończone smukłymi i ażurowymi kopułami, nadają budowli monumentalny charakter. Fronton urozmaicają podcienia, które dostawiono do świątyni w roku 1863.
W południowym skrzydle transeptu znajduje się słynący łaskami, cudowny wizerunek Matki Bożej Kalwaryjskiej. Barokowy obraz z XVII wieku przedstawia Matkę Bożą jako królową siedzącą na obłokach, z berłem w prawej dłoni i Dzieciątkiem na lewej ręce. Dziecię prawą rączką błogosławi, a w lewej trzyma kulę ziemską. Postać Matki Bożej jest przedstawiona w czerwonej szacie i ciemnozielonym płaszczu. Pan Jezus ubrany jest w szatę koloru jasnopopielatego. Na głowie Matki Bożej i Dzieciątka znajdują się korony wysadzane drogimi kamieniami. Nie wiadomo, kto jest autorem obrazu.